पाण्याअभावी जनावरांचे हाल, जीवसृष्टीचा मृत्यू!
पाण्याविना आटले हत्तळीचे बोरी ओढे मासे, पक्षी, सापांचा मृत्यू पाण्यासाठी तडफडणारे प्राणी-पक्षी
विजयपूर / प्रतिनिधी- दिपक शिंत्रे
जिल्ह्यातील चडचण तालुक्यातील हत्तळी गावाजवळील बोरी ओढा आटल्यामुळे पाण्याअभावी जनावरांचे हाल होत आहे, अनेक प्राणी आणि पक्ष्यांचा मृत्यू झाला असून, तहान भागवण्यासाठी ते पाण्यासाठी भटकत आहेत.
ओढ्यात पाणी नसल्याने खालच्या भागात साचलेल्या दूषित पाण्यात मासे आणि इतर जलचर मृत अवस्थेत आढळून आले आहेत. बोरी ओढ्यात गटाराचे पाणी सोडल्यामुळे पर्यावरण प्रदूषण वाढले असून, उन्हाळ्यात ओढा पूर्णपणे कोरडा पडल्याने प्राणी-पक्ष्यांच्या मृत्यूला कारणीभूत ठरल्याचा आरोप नागरिकांनी केला आहे.
ओढ्याच्या परिसरात मोर, बदके, साप यांसह विविध पक्षी आणि प्राण्यांचे मृतदेह सापडत आहेत. ओढ्यात साचलेले पाणी दुर्गंधीयुक्त आणि दूषित झाले असून, ते पिणाऱ्या पक्षी आणि प्राण्यांचा मृत्यू होत असल्याची तक्रार ग्रामस्थांनी केली आहे.
उन्हाळ्यात पाण्याची तीव्र टंचाई असल्यामुळे तहान भागवण्यासाठी पक्ष्यांना ओढ्यातील साचलेले पाणी पिण्याची वेळ आली आहे. त्यामुळे पक्षी, मासे, साप आणि इतर प्राण्यांचे मृत्यू वाढत आहेत. ओढ्याची देखभाल, स्वच्छता आणि पाणी संवर्धनाबाबत कोणतीही उपाययोजना न केल्यामुळे ही दुर्घटना घडल्याचा आरोप करण्यात आला आहे.
काही नागरिकांच्या मते, शेतकऱ्यांनी वापरणाऱ्या कीटकनाशकांमुळे किंवा जवळील औद्योगिक प्रदूषणामुळेही ही घटना घडली असावी. मात्र, मृत्यूचे नेमके कारण तपासानंतरच स्पष्ट होणार आहे.
वन विभाग, पर्यावरण विभाग आणि पशुवैद्यकीय विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी घटनास्थळी भेट देऊन पाण्याचे नमुने आणि मृत पक्ष्यांचे नमुने तपासावेत, अशी मागणी नागरिकांनी केली आहे. तसेच, संबंधित अधिकाऱ्यांनी सखोल चौकशी करून पुढील काळात अशा घटना टाळण्यासाठी उपाययोजना कराव्यात, अशीही मागणी करण्यात आली आहे.
बोरी ओढ्यात पाणी सोडण्याची मागणी
चडचण परिसरात पावसाचे प्रमाण कमी असून सिंचनाचीही कमतरता आहे. उन्हाळ्यात बोरी ओढ्यासह इतर ओढे आणि तलावांमध्ये पाणी सोडण्याची योजना आखावी, तसेच ओढ्यात कचरा जाणार नाही यासाठी उपाययोजना कराव्यात, अशी मागणी नागरिकांनी केली आहे.
विशेष नोंद
हत्तळीतील बोरी ओढा कोरडा पडल्यामुळे प्राणी आणि पक्ष्यांचे जीवन धोक्यात आले आहे. उरलेले थोडेसे पाणी पिण्यासाठी पक्षी झगडताना दिसत आहेत, हे अत्यंत हृदयद्रावक दृश्य आहे. ओढ्यालगतच्या झुडुपांमध्ये हरण, मोर, लांडगे, कोल्हे, ससे आणि विविध पक्षी राहत होते, परंतु ओढा आटल्यामुळे ते पाण्याअभावी त्रस्त आहेत.
पावसाअभावी यंदा ओढे भरले नाहीत. थोडेफार असलेले पाणीही आटल्याने भूजल पातळी मोठ्या प्रमाणात घसरली आहे. तहानेने व्याकुळ होऊन ओढ्याकडे येणारे मोर, ससे, हरण यांचा शिकाऱ्यांकडून बळी घेतला जात असल्याने त्यांच्या संख्येत वर्षागणिक घट होत आहे.
जनावरे आणि मूक प्राणी पाण्यासाठी भटकत असून त्यांचा आक्रोश वाढला आहे. पूर्वी वर्षभर पाणी साठवणारा हा ओढा आता पूर्णपणे कोरडा पडला आहे.
प्रतिक्रिया
**संजय इंगळे (तहसीलदार, चडचण):**
ओढ्यात मासे, पक्षी आणि साप मृत अवस्थेत आढळले आहेत. ओढ्यात दूषित पाणी येत असल्याने ते रोखण्यासाठी उपाय केले जातील. तसेच कालव्याद्वारे पाणी सोडण्याचा प्रस्ताव वरिष्ठ अधिकाऱ्यांकडे मांडला जाईल.
**अण्णा पुजारी (अध्यक्ष, केआरकेएस शहर घटक):**
दूषित आणि साचलेल्या पाण्यामुळे, तसेच उन्हाच्या तीव्रतेमुळे तहानेने व्याकुळ होऊन प्राणी-पक्ष्यांचा मृत्यू होत आहे. संबंधित अधिकाऱ्यांनी तातडीने लक्ष दिले नाही, तर आंदोलन छेडले जाईल.
**बसू जांबगी, मल्लू लोणी (हत्तळी ग्रामस्थ):**
उन्हाळ्यात तलाव आणि ओढे भरून ठेवण्याची योजना तयार करणे आवश्यक आहे. पाण्याअभावी प्राणी-पक्ष्यांचा मृत्यू होत असून, चडचण तालुक्यात पाण्याची टंचाई वाढली आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनाही आंदोलन करावे लागणार आहे.
**संगु राघन्नवर (वन अधिकारी):**
मृत प्राणी-पक्ष्यांच्या ठिकाणी भेट देऊन पाहणी केली आहे. पक्ष्यांचा मृत्यू संसर्गजन्य आजारामुळे झाला असू शकतो. मासे आणि इतर जीव पाण्याअभावी मृत्यूमुखी पडले असून, नमुने तपासणीसाठी पाठवले आहेत.
